Sabır ve İrade Eğitimi Oruç

Hicri ikinci yılın, Şaban ayında farz kılınan oruç ibadeti Rabbimizin kulları için bir irade ve sabır eğitimidir. Arapçada savm kelimesi; bir şeye karşı kişinin kendini tutması ve engellemesi demektir. Ramazan orucu ise; açlık ve susuzluğun etkisiyle insanın içinin yandığı, orucun hararetiyle günahlarının yakıldığı, güz yağmurlarının yeryüzünü yıkadığı gibi orucun da müminleri günahlardan yıkayıp temizlediği anlamlarını ifade eder.

Oruç evrensel bir ibadettir. İnsanlık tarihi kadar eskidir. Ey müminler! (Kötülüklerden ve haramlardan) korunmanız için oruç tutmak, sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı, buyurulmuştur. (Bakara Suresi, 183. Ayet) İnsanın kendisini boş söz söylemekten uzak tutması da oruç anlamına gelmektedir. Bu ibadete “susma orucu” denmektedir. Meryem Suresi’nin 26.ayeti bu hususa işaret etmektedir. “Ye, iç, gözün aydın olsun! Eğer bir insanla karşılaşırsan, onunla hiç konuşma ve ona de ki: ‘Ben Merhamet Sahibi yüce Rabbim için, bir süre konuşmamak üzere oruç adadım; bu yüzden bugün hiç kimseyle konuşmayacağım! De.

En başta sabrı ve zorluklarla mücadele etmeyi, hal ve hareketlerimizi, nefsani duygu ve düşünceleri kontrol altına almayı öğretir Oruç insanlara. Ebu Hureyre’den (ra) rivayet olunan bir hadisi şerifte Rasulullah Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur: Adem oğlunun bütün ameli kendisi içindir, yalnız oruç benim içindir; onu ben mükafatlandırırım. Oruç bir kalkandır. Biriniz oruç tuttuğu gün kötü söz söylemesin, bağırıp çağırmasın. Biri kendisine küfrederse: Ben oruçluyum, ben oruçluyum, desin. Muhammed’in nefsi kudretinde olan Allah’a yemin olsun ki, oruçlunun ağzının kokusu Allah katında misk kokusundan daha hoştur. Oruçlu için iki sevinç yardır: Orucunu açtığı zaman, orucunu açmasıyla sevinir; Rabbine kavuştuğu zaman da orucuyla sevinir”. (Buhari, Savm 9)

Büyük İslam alimi ve mütefekkir İmam Gazali’ye göre oruç üç mertebedir.
Avamın orucu: Yeme, içme ve şehevani duyguları terk ederek tutulan oruç.
Havasın orucu: Mide ve şehevani duyguları terk etmenin yanında tüm azalar ile tutulan oruç. Ehassul havasın orucu: Beden ve ruhla birlikte, tüm dünyevi duygu ve düşüncelerden uzaklaşıp, kalbi sadece Allahla meşgul ederek tutulan oruç.

Bu Ramazanı Şerifte, oruç ibadetinin mana ve ehemmiyetini kavrayarak bu manevi iklimden gerektiği gibi istifade edebilmeyi, günahlara karşı koyma sabır ve bilincimizi artmasını, ihtiyaç sahiplerinin içinde bulundukları fakru zarureti yaşayarak anlamayı, nimetlerin ve sahip olduklarımızın değer ve kıymetini bilmeyi nasip etmesini Rabbimden niyaz ediyorum.